„Wolontariat dzieci i młodzieży: Vademecum prawne”. Wszystko, co trzeba wiedzieć w jednym miejscu

5 maja, 2026

To lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy współpracują z bardzo młodymi wolontariuszami. Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO) wydał właśnie Wolontariat dzieci i młodzieży: Vademecum prawne. Autorką publikacji jest dr Małgorzata Ciechomska.

Wolontariat dzieci i młodzieży: Vademecum prawne ma na celu uporządkowanie i wyjaśnienie zagadnień prawnych w zarządzaniu wolontariatem, w tym wdrażanie zasad ochrony małoletnich w codzienne działania. Stanowi jednocześnie część szerszych inicjatyw Narodowego Instytutu Wolności na rzecz rozwoju i profesjonalizacji wolontariatu w Polsce, które są realizowane m.in. w ramach Korpusu Solidarności – Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Systematycznego. Publikację – na zlecenie NIW-CRSO – napisała  dr Małgorzata Ciechomska, współpracująca od kilku lat biurem Programu Korpus Solidarności – zaangażowana w działalność społeczną doktor nauk prawnych, adwokat z doświadczeniem w zarządzaniu projektami i doradztwie prawnym.

 

– Organizacje współpracujące z młodymi Wolontariuszami powinny znać przepisy prawa i wdrażać standardy ochrony małoletnich, co stanowi dziś podstawę odpowiedzialnego zarządzania wolontariatem nieletnich. Obowiązek ten wynika m.in. z Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Lex Kamilek), która nakłada na instytucje obowiązek tworzenia i stosowania standardów ochrony dzieci i młodzieży. To nie tylko wymóg prawny, lecz także wyraz etycznej odpowiedzialności za stworzenie bezpiecznej przestrzeni wolnej od przemocy i nadużyć – podkreśla we wstępie do publikacji jej autorka.

 

Poradnik został zaprojektowany w oparciu o  cykl współpracy z Wolontariuszem z naciskiem na aspekty prawne. Publikacja rozpoczyna się od przeglądu obowiązujących regulacji, które stanowią fundament bezpiecznego angażowania małoletnich. Następnie omawiane są kolejne definicje i zagadnienia prawne pojawiające się na różnych etapach współpracy – od przygotowania kwestionariusza osobowego, wymaganych zgód, weryfikacji Wolontariusza, poprzez zawieranie porozumień, kwestie ochrony danych i wizerunku, aż po obowiązki korzystającego w trakcie realizacji działań. Dzięki temu poradnik jest praktycznym przewodnikiem, który krok po kroku prowadzi organizacje przez proces zgodny z prawem i ułatwia bezpieczne i efektywne zaangażowanie młodych ludzi jako Wolontariuszy.

 

– Poradnik, który oddajemy w Państwa ręce, powstał z myślą o osobach, które na co dzień organizują lub koordynują wolontariat młodych ludzi. Jeżeli zatem jesteś koordynatorem wolontariatu, liderem organizacji społecznej czy grupy wolontariackiej, pracownikiem instytucji publicznej, nauczycielem, animatorem lokalnej społeczności lub osobą odpowiedzialną za działania wolontariackie – ten poradnik jest właśnie dla Ciebie. Publikacja w przystępny sposób wyjaśnia najważniejsze kwestie prawne związane z angażowaniem wolontariuszy poniżej 18. roku życia oraz ułatwia codzienną pracę z młodymi ludźmi – napisała we wstępie do publikacji Ewa Kalbarczyk, zastępczyni dyrektora NIW-CRSO.

 

 

Wolontariat dzieci i młodzieży: Vademecum prawne jest dostępne w wersji cyfrowej na stronie internetowej NIW-CRSO:

Warto dodać, że publikacja powstała w ramach obchodów Międzynarodowego Roku Wolontariatu (IVY 2026). Została sfinansowana ze środków NIW-CRSO, z Korpusu Solidarności – Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Systematycznego.

 

 

Zachęcamy także do zapoznania się z wydanymi ostatnio poradnikami: Zamówienia publiczne: NGO partnerem sektora publicznego Tomasza Schimanka: 

https://niw.gov.pl/czytelnia/zamowienia-publiczne-ngo-partnerem-sektora-publicznego/

 

oraz Rady seniorów – od obecności do sprawczości dr Emilii Lewickiej: 

https://niw.gov.pl/czytelnia/rady-seniorow-od-obecnosci-do-sprawczosci/

 

 

Informujemy także, że już niebawem ukażą się raporty, które powstały na zlecenie NIW-CRSO. Są to: Wolontariat i aktywność społeczna w Polsce 2020-2024: Synteza badań (wersja polska i angielska, autorki: dr hab. Anna Domaradzka, dr Magdalena Roszczyńska-Kurasińska, dr Agata Żbikowska), Filantropia w Polsce: Przegląd danych zastanych (autorzy: Filip Pazderski, Beata Charycka). Zachęcamy do śledzenia strony internetowej NIW-CRSO oraz mediów społecznościowych.