Prawie 50 wolontariuszy – przedstawiciele organizacji społecznych, lokalni mieszkańcy oraz zaproszeni goście wspólnie porządkowali cmentarz żydowski w Ulanowie. W ten sposób zainaugurowano drugą edycję Inicjatywy „Pamięć Pogranicza”. Do końca sierpnia organizacje pozarządowe i grupy nieformalne z Podkarpacia i Lubelszczyzny mogą ubiegać się o środki na zorganizowanie podobnych działań w swoich miejscowościach. Do rozdysponowania jest 950 tys. zł.
Cmentarz żydowski w Ulanowie stał się pierwszą nekropolią porządkowaną w ramach tegorocznej edycji Inicjatywy „Pamięć Pogranicza”. Na terenie cmentarza zachowało się około 150 macew, w większości pochodzących z XIX wieku. Znajduje się tu również zbiorowa mogiła oraz kamień pamięci poświęcony 1500 żydowskim mieszkańcom Ulanowa i okolic zamordowanym przez Niemców podczas II wojny światowej.
Dla lokalnych społeczników uporządkowanie tego miejsca było od dawna ważnym celem.
– Jest to bardzo ważne miejsce w historii naszego miasta i jest ważne, żeby dbać o takie miejsca. Dzięki tej dzisiejszej akcji spełnia się nasze marzenie, żeby ten cmentarz był uporządkowany – mówiła Jolanta Nicałek z Fundacji Dziedzictwo w Ulanowie.
Prawie 50 osób przy wspólnej pracy
Do Ulanowa przyjechali wolontariusze z różnych miejscowości i środowisk. Wśród uczestników znaleźli się przedstawiciele organizacji społecznych z Podkarpacia, Lubelszczyzny, a nawet województwa opolskiego.
W porządkowaniu cmentarza uczestniczyli także Paweł Kowal – przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu, który objął program patronatem honorowym oraz Małgorzata Gromadzka, wiceministra rolnictwa.
– Jesteśmy zmęczeni, ale było warto. To, co tutaj robimy, ma znaczenie dla nas wszystkich – podsumowywała pracę Edyta Dobosz-Maciuk, prezeska Stowarzyszenia Aktywnych Animatorów Kultury.
„To kroniki naszych małych ojczyzn”
Inicjatywa „Pamięć Pogranicza” to program, którym kieruje Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. W ramach ogłoszonego przez niego konkursu wybrano operatorów – Stowarzyszenie Folkowisko i Stowarzyszenie Czajnia, którzy zajmą się przekazaniem tzw. małych grantów organizacjom pozarządowym.
Program obejmuje województwa podkarpackie i lubelskie. Jego ideą jest wspieranie lokalnych społeczności w porządkowaniu historycznych cmentarzy różnych wyznań i narodowości oraz dokumentowaniu ich dziedzictwa.
– Cmentarze są naszą wspólną przestrzenią. Bez względu na wyznanie czy narodowość są miejscem zadumy, refleksji i pamięci. Są swoistym rodzajem kroniki naszej ziemi, naszych małych ojczyzn. Na nagrobkach zapisane są historie ludzi i rodzin, które kiedyś tworzyły nasze miejscowości. Dlatego warto wspólnie o te miejsca dbać – mówi Marcin Piotrowski, prezes Stowarzyszenia Folkowisko.
Program obejmuje m.in. cmentarze rzymskokatolickie, greckokatolickie, prawosławne, żydowskie oraz nekropolie wielowyznaniowe.
950 tysięcy złotych na lokalne działania
Cmentarz w Ulanowie to pierwszy punkt tegorocznej akcji. Będzie ich więcej. Organizatorzy chcą, aby podobne grupy wolontariuszy, które zajmą się porządkowaniem zaniedbanych cmentarzy i przywracaniem pamięci o nich powstawały teraz w miejscowościach na całym Podkarpaciu i Lubelszczyźnie.
Do rozdysponowania w ramach programu jest 950 tys. zł. Organizacje pozarządowe i grupy nieformalne mogą otrzymać do 10 tys. zł na własne działania.
Środki mogą pomóc m.in. w zakupie sprzętu potrzebnego do prac porządkowych, prowadzeniu dokumentacji i inwentaryzacji, a także organizowaniu działań edukacyjnych i warsztatów historycznych.
Nabór wniosków trwa do 30 sierpnia. Następnie wybrane grupy będą realizowały swoje działania na terenie województw podkarpackiego i lubelskiego do połowy listopada.
– Rozejrzyjcie się po swojej okolicy. Jeżeli jest tam historyczny cmentarz, który potrzebuje opieki, zbierzcie sąsiadów, przyjaciół, OSP, KGW czy lokalne stowarzyszenie. Możecie również stworzyć grupę nieformalną. Zgłoście się do nas, zdobądźcie środki i zorganizujcie własną akcję. Chcemy, żeby mieszkańcy sami stawali się opiekunami dziedzictwa swoich małych ojczyzn – zachęca Marcin Piotrowski.
W ubiegłym roku 84 cmentarze
To już druga edycja „Pamięci Pogranicza”. W poprzednim roku w ramach programu udało się uporządkować i zinwentaryzować 84 historyczne nekropolie.
Ambicją tegorocznej edycji jest nie tylko przeprowadzenie kolejnych akcji, ale również tworzenie wokół cmentarzy trwałych lokalnych grup opiekunów. Organizatorom zależy, aby mieszkańcy wracali do uporządkowanych miejsc także po zakończeniu finansowania. Dlatego prace porządkowe łączone są z inwentaryzacją, dokumentacją fotograficzną, poznawaniem historii miejscowości i działaniami edukacyjnymi.
Więcej informacji o naborze oraz formularz wniosku dostępne są na stronie Operatora: pamiecpogranicza.pl
