Od 59% do 73% Polek i Polaków deklaruje przekazywanie pieniędzy na cele dobroczynne. Od 51% do 53% osób podaje, że udzieliło wsparcia finansowego bezpośrednio organizacjom społecznym w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Regularne, powtarzalne dotacje stanowią niewielki odsetek, bo dotyczą od 4 do 10% populacji. To tylko część danych, jakie można znaleźć w najnowszym raporcie Filantropia w Polsce: Przegląd danych zastanych autorstwa Beaty Charyckiej i Filipa Pazderskiego.
Raport Filantropia w Polsce: Przegląd danych zastanych powstał na zlecenie Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO). Znajdziemy w nim nie tylko przegląd danych ilościowych. Autorzy – Beata Charycka, socjolożka i badaczka społeczna i Filip Pazderski, prawnik i socjolog specjalizujący się w tematyce społeczeństwa obywatelskiego – analizują różne formy filantropii, opisując m.in. cele wsparcia, motywacje, bariery. Piszą także o filantropii z perspektywy firm oraz organizacji pozarządowych i co ważne, identyfikują luki w dotychczasowej wiedzy, wskazując obszary dalszych badań dotyczących filantropii.
– Niestety w porównaniu z innymi państwami polska filantropia pozostaje nadal na dość niskim poziomie. Jeżeli chcemy dążyć do zwiększenia stabilności finansowej organizacji pozarządowej, konieczne jest więc podjęcie działań stymulujących społeczne zaangażowanie finansowe osób i firm prywatnych. Rozwiązania w tym obszarze powinny być podejmowane w oparciu na sprawdzonych danych, w tym wyniki badań naukowych analizujących działalność filantropijną. Niniejszy Raport jest krokiem w tym kierunku – podkreśla Adela Gąsiorowska, zastępczyni dyrektora NIW-CRSO.
Głównym punktem odniesienia dla autorów raportu są lata 2019–2025, a więc czas pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie. Pozwoliło to uchwycić wpływ wydarzeń o charakterze kryzysowym na postawy obywateli i skalę zaangażowania społecznego. W opracowaniu częściowo uwzględniono również dane wcześniejsze, umożliwiające identyfikację trendów długookresowych.
– Celem niniejszego opracowania jest przyjrzenie się stanowi wiedzy dotyczącej filantropii w Polsce oraz zidentyfikowanie obszarów, w których podjęcie działań pozwoli zwiększyć jej skalę. Analiza obejmuje wszystkie formy przekazywania wsparcia finansowego na cele społeczne, realizowane zarówno przez osoby fizyczne, jak i prawne – napisali we wstępie do raportu jego autorzy – Beata Charycka i Filip Pazderski.
Filantropia w Polsce: Przegląd danych zastanych to bez wątpienia cenne źródło wiedzy dla organizacji pozarządowych, decydentów i osób zainteresowanych wspieraniem działalności społecznej.
Raport był konsultowany merytorycznie z Forum Darczyńców, organizacją, która specjalizuje się w temacie filantropii i zrzesza instytucje filantropijne.
Co ważne, z inicjatywy NIW-CRSO i Forum Darczyńców powstała Grupa Robocza ds. Filantropii. Jej zadaniem jest opracowanie dokumentu dotyczącego rozwoju filantropii w Polsce, który zostanie uwzględniony przy tworzeniu strategii rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, a także przy planowaniu i realizacji działań NIW-CRSO.
– Raport pokazuje, że filantropia w Polsce ma potencjał do rozwoju: ponad połowa społeczeństwa wspiera finansowo organizacje. Rośnie wysokość przekazywanych kwot, a darowizny od osób prywatnych i firm stanowią ¼ przychodów organizacji społecznych. To dwa razy tyle, co w 2017 roku – zaznacza Magdalena Pękacka, dyrektorka Forum Darczyńców. – Potrzebujemy jednak rozwiązań, które zachęcą Polki i Polaków do regularnych darowizn (na razie robi to tylko co 10 z nich), a osoby zamożne do dzielenia się swoim majątkiem. Dlatego pracujemy z Narodowym Instytutem Wolności nad krajową strategią rozwoju filantropii – dodaje.
Raport Filantropia w Polsce: Przegląd danych zastanych jest dostępny bezpłatnie, na stronie internetowej NIW-CRSO:
Raport sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich (NOWEFIO) oraz Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich (PROO).
Zachęcamy także do zapoznania się z innymi publikacjami wydanymi przez NIW-CRSO. W ostatnich tygodniach ukazały się poradniki:
Zamówienia publiczne: NGO partnerem sektora publicznego autorstwa Tomasza Schimanka:
https://niw.gov.pl/czytelnia/zamowienia-publiczne-ngo-partnerem-sektora-publicznego/
Rady seniorów – od obecności do sprawczości autorstwa dr Emilii Lewickiej:
https://niw.gov.pl/czytelnia/rady-seniorow-od-obecnosci-do-sprawczosci/
Wolontariat dzieci i młodzieży: Vademecum prawne autorstwa dr Małgorzaty Ciechomskiej:
https://niw.gov.pl/czytelnia/wolontariat-dzieci-i-mlodziezy-vademecum-prawne/
oraz raport: Wolontariat i aktywność społeczna w Polsce 2020-2024: Synteza badań autorstwa dr hab. Anny Domaradzkiej, dr Magdaleny Roszczyńskiej-Kurasińskiej, dr Agaty Żbikowskiej:
https://niw.gov.pl/czytelnia/wolontariat-i-aktywnosc-spoleczna-w-polsce-2020-2024-synteza-badan/
